Bệnh tim thiếu máu cục bộ và những điều bác sĩ mong bạn biết sớm hơn

Bệnh tim thiếu máu cục bộ có thể tiến triển âm thầm nhiều năm. Tìm hiểu dấu hiệu, nguyên nhân, nguy cơ và cách bảo vệ sức khỏe tim mạch sớm.

Bệnh tim mạch vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Điều đáng lo ngại là nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc rối loạn nhịp nguy hiểm.

Trong số các bệnh lý tim mạch thường gặp, bệnh tim thiếu máu cục bộ là tình trạng đặc biệt cần được quan tâm vì có thể âm thầm tiến triển trong nhiều năm. Người bệnh vẫn có thể sinh hoạt bình thường, làm việc bình thường, thậm chí không cảm thấy đau ngực rõ ràng cho đến khi một biến cố tim mạch xảy ra.

Vì vậy, hiểu đúng bệnh tim thiếu máu cục bộ là gì, dấu hiệu nhận biết ra sao và khi nào cần đi khám là điều rất quan trọng để bảo vệ trái tim từ sớm.

Cùng KTIRA tìm hiểu rõ hơn về chủ đề này nhé!

Bệnh tim thiếu máu cục bộ là gì?

Bệnh tim thiếu máu cục bộ là tình trạng cơ tim không nhận đủ máu, oxy và dưỡng chất để hoạt động bình thường. Nguyên nhân thường gặp nhất là do các động mạch vành — hệ mạch máu nuôi tim — bị hẹp hoặc tắc nghẽn bởi mảng xơ vữa.

Tim là cơ quan hoạt động liên tục nên cần được cung cấp máu đều đặn. Khi lòng động mạch vành bị thu hẹp, lượng máu đến cơ tim giảm xuống. Ban đầu, tình trạng này có thể chỉ gây thiếu máu khi người bệnh gắng sức. Nhưng theo thời gian, nếu mảng xơ vữa tiến triển hoặc bị nứt vỡ, dòng máu đến tim có thể bị gián đoạn nghiêm trọng.

Đây chính là nền tảng dẫn đến đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm khác.

Thiếu máu cơ tim khác gì nhồi máu cơ tim?

Nhiều người thường nhầm lẫn giữa thiếu máu cơ tim và nhồi máu cơ tim.

Thiếu máu cơ tim là tình trạng cơ tim nhận không đủ máu, nhưng trong nhiều trường hợp vẫn có thể hồi phục nếu được phát hiện và điều trị đúng. Người bệnh có thể đau tức ngực khi gắng sức và giảm khi nghỉ ngơi.

Trong khi đó, nhồi máu cơ tim thường xảy ra khi động mạch vành bị tắc nghẽn đột ngột, làm một vùng cơ tim thiếu máu nghiêm trọng và có nguy cơ hoại tử. Đây là tình trạng cấp cứu y khoa, cần được xử trí càng sớm càng tốt.

Nói cách khác, nhồi máu cơ tim có thể được xem là hậu quả nặng nề của bệnh tim thiếu máu cục bộ không được kiểm soát tốt.

Dấu hiệu cảnh báo bệnh tim thiếu máu cục bộ

Triệu chứng điển hình nhất là đau thắt ngực. Người bệnh có thể cảm thấy tức nặng, bóp nghẹt hoặc như có vật đè ép sau xương ức. Cơn đau có thể lan lên cổ, hàm, vai hoặc cánh tay trái.

Một đặc điểm quan trọng là cơn đau thường xuất hiện khi gắng sức, leo cầu thang, đi nhanh, xúc động mạnh hoặc sau bữa ăn no. Khi nghỉ ngơi, triệu chứng có thể giảm dần.

Tuy nhiên, không phải ai cũng có biểu hiện rõ ràng như vậy. Một số người chỉ thấy khó thở khi vận động, nhanh mệt hơn trước, giảm khả năng gắng sức hoặc cảm giác mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.

Ở phụ nữ, người cao tuổi và người mắc đái tháo đường, triệu chứng đôi khi không điển hình. Người bệnh có thể buồn nôn, đầy bụng, đau lưng, đau hàm, chóng mặt hoặc mệt bất thường. Chính sự “không điển hình” này khiến nhiều trường hợp bị chẩn đoán muộn.

Điều bác sĩ mong bạn biết sớm hơn

Điều đầu tiên là bệnh tim thiếu máu cục bộ có thể tiến triển âm thầm trong thời gian rất dài. Mảng xơ vữa không hình thành trong một ngày, mà tích tụ dần qua nhiều năm dưới tác động của huyết áp cao, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường, hút thuốc lá và lối sống ít vận động.

Điều thứ hai là không có triệu chứng không đồng nghĩa với tim hoàn toàn khỏe mạnh. Một số người chỉ phát hiện bệnh khi đi khám sức khỏe, làm điện tâm đồ, siêu âm tim, nghiệm pháp gắng sức hoặc chụp mạch vành.

Điều thứ ba là thay đổi lối sống có thể tạo ra khác biệt rất lớn. Kiểm soát huyết áp, giảm cholesterol, bỏ thuốc lá, vận động đều đặn và duy trì cân nặng hợp lý đều giúp giảm nguy cơ biến chứng tim mạch.

Và cuối cùng, khám tim mạch định kỳ quan trọng hơn nhiều người nghĩ, đặc biệt với người trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ.

Ai có nguy cơ mắc bệnh cao hơn?

Bệnh tim thiếu máu cục bộ thường liên quan chặt chẽ đến các yếu tố nguy cơ tim mạch.

Tăng huyết áp kéo dài làm tổn thương thành mạch, tạo điều kiện cho mảng xơ vữa hình thành. Rối loạn mỡ máu, đặc biệt là LDL-cholesterol cao, góp phần làm lòng mạch hẹp dần.

Người mắc đái tháo đường cũng có nguy cơ bệnh mạch vành cao hơn vì đường huyết cao lâu ngày gây tổn thương mạch máu. Hút thuốc lá làm lớp nội mạc mạch máu bị tổn thương và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.

Bên cạnh đó, thừa cân, béo phì, ít vận động, căng thẳng kéo dài và tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm cũng là những yếu tố không nên bỏ qua.

Điều đáng nói là nhiều yếu tố nguy cơ có thể tồn tại cùng lúc, khiến nguy cơ bệnh tăng lên theo cấp số cộng chứ không đơn giản là cộng dồn riêng lẻ.

Bệnh tim thiếu máu cục bộ nguy hiểm như thế nào?

Nếu không được phát hiện và kiểm soát, bệnh có thể gây nhiều biến chứng nghiêm trọng.

Thiếu máu cơ tim kéo dài làm cơ tim hoạt động kém hiệu quả hơn, từ đó tăng nguy cơ suy tim. Khi vùng cơ tim bị tổn thương, hệ thống điện học của tim cũng có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến rối loạn nhịp tim.

Biến chứng đáng lo nhất là nhồi máu cơ tim. Khi mảng xơ vữa bị nứt vỡ và hình thành cục máu đông làm tắc hoàn toàn động mạch vành, cơ tim sẽ bị thiếu máu nghiêm trọng. Nếu không được cấp cứu kịp thời, vùng cơ tim đó có thể hoại tử vĩnh viễn.

Một số trường hợp nguy cơ cao còn có thể gặp đột tử tim mạch, đôi khi xảy ra rất đột ngột mà không có dấu hiệu báo trước rõ ràng.

Làm gì để bảo vệ trái tim từ hôm nay?

Bảo vệ trái tim không nhất thiết bắt đầu bằng những việc quá lớn. Nhiều thay đổi nhỏ nhưng bền bỉ có thể tạo ra hiệu quả rõ rệt.

Một chế độ ăn lành mạnh nên ưu tiên rau xanh, trái cây, cá béo, ngũ cốc nguyên hạt và các nguồn chất béo tốt. Đồng thời nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, chất béo bão hòa, đường và muối dư thừa.

Vận động đều đặn cũng rất quan trọng. Đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hoặc các hoạt động vừa sức khoảng 150 phút mỗi tuần có thể giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát cân nặng, huyết áp và đường huyết.

Nếu đang hút thuốc, bỏ thuốc là một trong những quyết định có lợi nhất cho tim mạch. Song song đó, quản lý stress, ngủ đủ giấc và kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng giúp phát hiện sớm nguy cơ trước khi biến cố xảy ra.

Bệnh tim thiếu máu cục bộ là một trong những bệnh lý tim mạch phổ biến và nguy hiểm vì có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm. Khi triệu chứng rõ ràng xuất hiện, bệnh đôi khi đã ở giai đoạn đáng lo hơn.

Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo, kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết, bỏ thuốc lá, duy trì vận động và thăm khám định kỳ là những bước quan trọng để bảo vệ trái tim lâu dài.

Như KTIRA thường chia sẻ, đừng chờ đến khi đau ngực mới quan tâm đến tim mạch. Trái tim cần được chăm sóc từ những lựa chọn nhỏ mỗi ngày.

Liên hệ:

• Nhắn tin Zalo: KTIRA Việt Nam
• Facebook: KTIRA Nhật Bản